Uptime: wat is het en waarom 99,9% niet genoeg lijkt
Als je een website hebt, heb je waarschijnlijk wel eens de term uptime gehoord. Maar wat is uptime precies, waarom is het zo belangrijk, en waarom is een uptime van 99,9% eigenlijk minder indrukwekkend dan het klinkt? In dit uitgebreide artikel leggen we alles uit over uptime, downtime en wat het betekent voor jouw website en bedrijf.
Wat is uptime?
Uptime is de tijd dat een server, website of dienst beschikbaar en bereikbaar is. Het wordt meestal uitgedrukt als een percentage over een bepaalde periode, bijvoorbeeld een maand of een jaar. Een uptime van 99,9% betekent dat de server gedurende 99,9% van de tijd online was.
Het tegenovergestelde van uptime is downtime: de tijd dat een server of website niet bereikbaar is. Downtime kan gepland zijn (voor onderhoud) of ongepland (door een storing).
Waarom is uptime belangrijk?
Uptime is om verschillende redenen cruciaal voor je online aanwezigheid:
- Omzetverlies – Een onbereikbare webshop kan geen bestellingen verwerken. Elke minuut downtime kost geld
- Reputatieschade – Bezoekers die je website niet kunnen bereiken, verliezen vertrouwen in je bedrijf
- SEO-impact – Google crawlt je website regelmatig. Als de site onbereikbaar is, kan dit je ranking negatief beinvloeden
- Klantervaring – Gebruikers die een foutmelding krijgen, komen vaak niet meer terug
- SLA-verplichtingen – Bij zakelijke dienstverlening kun je contractueel gebonden zijn aan minimale beschikbaarheid
Uptime percentages uitgelegd
Hostingproviders adverteren vaak met hoge uptime-percentages, maar wat betekenen die cijfers in de praktijk? De tabel hieronder laat zien hoeveel downtime elk percentage toestaat:
| Uptime % | Downtime per jaar | Downtime per maand | Downtime per week |
|---|---|---|---|
| 99% | 3 dagen, 15 uur | 7 uur, 18 min | 1 uur, 41 min |
| 99,5% | 1 dag, 19 uur | 3 uur, 39 min | 50 minuten |
| 99,9% | 8 uur, 46 min | 43 minuten | 10 minuten |
| 99,95% | 4 uur, 23 min | 22 minuten | 5 minuten |
| 99,99% | 52 minuten | 4 minuten | 1 minuut |
| 99,999% | 5 minuten | 26 seconden | 6 seconden |
Zoals je ziet, staat zelfs de veelbelovende 99,9% nog bijna 9 uur downtime per jaar toe. Voor een bedrijfskritische website of webshop kan dat aanzienlijk zijn.
Waarom 99,9% uptime niet genoeg lijkt
Een uptime van 99,9% klinkt bijna perfect, maar er zijn nuances die het minder indrukwekkend maken:
Geplande downtime telt vaak niet mee
Veel hostingproviders sluiten gepland onderhoud uit van hun uptime-berekening. Dit betekent dat de daadwerkelijke beschikbaarheid lager kan liggen dan het geadverteerde percentage. Lees altijd de voorwaarden van de SLA (Service Level Agreement) om te weten wat er wel en niet wordt meegeteld.
Timing is alles
43 minuten downtime per maand klinkt acceptabel, maar als die 43 minuten precies vallen tijdens Black Friday, een productlancering of een marketingcampagne, kan de schade enorm zijn. Downtime op een druk moment is vele malen kostbaarder dan downtime om drie uur 's nachts.
Cascade-effecten
Downtime treft niet alleen je website. Als je webserver onbereikbaar is, zijn ook je e-mail, API's, webshop en andere diensten die op dezelfde server draaien mogelijk onbereikbaar. Dit versterkt de impact aanzienlijk.
Wat veroorzaakt downtime?
Er zijn diverse oorzaken voor downtime, sommige voorspelbaar en andere onverwacht:
Technische oorzaken
- Hardwarestoringen – Defecte harde schijven, geheugenfouten of voedingsproblemen
- Softwarebugs – Fouten in het besturingssysteem, webserver of applicatie
- Overbelasting – Te veel gelijktijdige bezoekers voor de servercapaciteit
- DDoS-aanvallen – Kwaadwillenden die je server bestoken met verkeer
- Netwerkproblemen – Storingen bij de internetprovider of in het datacenter
Menselijke oorzaken
- Configuratiefouten – Verkeerde instellingen na een update of aanpassing
- Mislukte updates – Een software-update die onverwachte problemen veroorzaakt
- Vergeten verlengingen – Domein of hosting niet op tijd verlengd
Hoe meet je uptime?
Er zijn diverse tools beschikbaar om de uptime van je website te monitoren:
| Tool | Gratis plan | Controle-interval | Meldingen |
|---|---|---|---|
| UptimeRobot | 50 monitors | 5 minuten | E-mail, SMS, Slack |
| Pingdom | 1 monitor | 1 minuut | E-mail, SMS |
| StatusCake | 10 monitors | 5 minuten | E-mail, webhook |
| Better Uptime | 10 monitors | 3 minuten | E-mail, telefoon |
We raden aan om minimaal een monitoring-tool in te stellen zodat je direct op de hoogte bent als je website onbereikbaar is. UptimeRobot is een populaire gratis optie die voor de meeste websites voldoende is.
Hoe maximaliseer je de uptime van je website?
Er zijn verschillende maatregelen die je kunt nemen om de beschikbaarheid van je website te maximaliseren:
Kies een betrouwbare hostingprovider
De keuze van je hostingprovider is de belangrijkste factor voor je uptime. Let op de volgende punten bij je keuze:
- SLA met duidelijke uptime-garantie
- Redundante infrastructuur in het datacenter
- Proactieve monitoring en snelle responstijden bij storingen
- Regelmatige backups
- Goede reputatie en positieve reviews
Gebruik een CDN
Een Content Delivery Network (CDN) distribueert je website over meerdere servers wereldwijd. Als een server uitvalt, kunnen andere servers het verkeer overnemen. Dit verhoogt zowel de uptime als de snelheid van je website.
Optimaliseer je website
Een geoptimaliseerde website is minder gevoelig voor overbelasting. Zorg voor effieciente code, geoptimaliseerde afbeeldingen, caching en een lichte database. Bij WordPress is het gebruik van een caching-plugin zoals WP Super Cache of W3 Total Cache essentieel.
Overweeg een VPS of dedicated server
Bij gedeelde hosting deel je serverresources met andere websites. Als een andere website op dezelfde server veel verkeer krijgt, kan dit jouw website vertragen. Een VPS (Virtual Private Server) biedt gegarandeerde resources en is daardoor betrouwbaarder voor bedrijfskritische websites.
Uptime en hosting bij Theory7
Bij Theory7 nemen we uptime serieus. Onze servers draaien in Nederlandse datacenters met redundante stroomvoorziening, netwerken en opslagsystemen. We monitoren alle servers 24/7 en reageren proactief op potentiele problemen voordat ze impact hebben op je website.
Uptime is een van de belangrijkste factoren bij het kiezen van een hostingprovider. Hoewel 99,9% indrukwekkend klinkt, staat het nog steeds bijna 9 uur downtime per jaar toe. Voor bedrijfskritische websites is het essentieel om een betrouwbare provider te kiezen, monitoring in te stellen en preventieve maatregelen te nemen om downtime te minimaliseren.
Benieuwd naar de uptime-garantie van Theory7? Bekijk onze hostingpakketten en ontdek waarom steeds meer bedrijven kiezen voor betrouwbare hosting met persoonlijke support.
Uptime in de praktijk: wat je kunt verwachten
Theoretische uptime-percentages zijn nuttig voor vergelijking, maar de praktijkervaring is wat echt telt. Hier bespreken we wat je realistisch kunt verwachten van verschillende hostingtypen.
Gedeelde hosting
Bij gedeelde hosting deel je een server met tientallen tot honderden andere websites. De uptime is doorgaans 99,5% tot 99,9%. Problemen bij een andere website op dezelfde server kunnen jouw website beinvloeden. Dit is de meest betaalbare optie maar biedt de minste garantie op consistente uptime.
VPS hosting
Een VPS (Virtual Private Server) biedt gegarandeerde resources en meer isolatie van andere gebruikers. De uptime is doorgaans 99,9% of hoger. Je hebt meer controle over je omgeving en bent minder afhankelijk van het gedrag van andere websites.
Dedicated servers
Met een dedicated server heb je een volledige fysieke server tot je beschikking. De uptime hangt af van de kwaliteit van het datacenter en de hardware. Professionele providers bieden 99,99% uptime met redundante componenten. Dit is de duurste optie maar biedt de meeste controle en betrouwbaarheid.
Cloud hosting
Cloud hosting verspreidt je website over meerdere servers. Als een server uitvalt, neemt een andere het over. Dit biedt theoretisch de hoogste uptime, vaak 99,99% of meer. Het nadeel is dat cloud hosting complexer en duurder kan zijn dan traditionele hosting.
Uptime en de impact op SEO
Google en andere zoekmachines hechten groot belang aan de beschikbaarheid van websites. Langdurige of frequente downtime kan een negatieve impact hebben op je zoekpositie.
Hoe Google reageert op downtime
- Korte downtime van enkele minuten heeft meestal geen meetbare impact op je SEO. De Googlebot probeert het later opnieuw en merkt korte uitval vaak niet eens op.
- Downtime van enkele uren kan ervoor zorgen dat de Googlebot je website als tijdelijk onbereikbaar markeert. Na herstel normaliseert de situatie zich meestal snel.
- Langdurige downtime van meer dan een dag kan ertoe leiden dat Google je paginas tijdelijk uit de zoekresultaten verwijdert. Het kan weken duren om je posities volledig te herstellen.
- Regelmatige downtime is het schadelijkst. Als Google herhaaldelijk vaststelt dat je website onbereikbaar is, kan dit een structureel negatief effect hebben op je rankings.
Uptime monitoren: best practices
Het monitoren van je uptime is geen luxe maar een noodzaak. Hier zijn de best practices voor effectieve monitoring:
Stel meldingen in voor meerdere kanalen
Configureer je monitoring tool om meldingen te sturen via meerdere kanalen: e-mail, SMS en een chatplatform zoals Slack of Telegram. Zo mis je nooit een melding, zelfs niet als je even niet bij je e-mail bent.
Monitor vanuit meerdere locaties
Een website kan bereikbaar zijn vanuit Nederland maar onbereikbaar vanuit Duitsland of de Verenigde Staten. Goede monitoring tools controleren je website vanuit meerdere geografische locaties om een compleet beeld te geven.
Bewaar historische data
Houd je uptimegegevens bij over langere periodes. Dit helpt je om patronen te herkennen, bijvoorbeeld terugkerende storingen op bepaalde tijdstippen. Het is ook nuttig als bewijs als je een SLA-claim wilt indienen bij je hostingprovider.
Test meer dan alleen bereikbaarheid
Naast het controleren of je website online is, is het verstandig om ook de laadtijd te monitoren. Een trage website die technisch gezien online is, biedt bezoekers alsnog een slechte ervaring. Stel drempelwaarden in zodat je een melding krijgt als de laadtijd boven de 3 seconden komt.
SLA: wat is het en waar moet je op letten?
Een Service Level Agreement is een overeenkomst tussen jou en je hostingprovider over de gegarandeerde uptime en de compensatie bij het niet nakomen daarvan. Let op deze punten als je een SLA beoordeelt:
- Welk percentage wordt gegarandeerd? 99,9% is de standaard bij de meeste providers.
- Wat telt als downtime? Sommige providers sluiten gepland onderhoud en DDoS-aanvallen uit.
- Hoe wordt het gemeten? De provider kan een andere meetmethode hanteren dan jijzelf.
- Wat is de compensatie? Meestal een hostingkrediet, geen terugbetaling in geld.
- Hoe claim je de compensatie? Sommige providers vereisen dat je zelf een claim indient met bewijs van de downtime.
Uptime: Monitoring en Alerting Instellen
Het actief monitoren van je uptime is essentieel om problemen vroegtijdig te detecteren en snel te reageren voordat je klanten er last van hebben.
Gratis monitoringtools
Er zijn diverse gratis tools beschikbaar die je website-uptime continu controleren. UptimeRobot controleert elke vijf minuten of je website bereikbaar is en stuurt een notificatie via e-mail, SMS of Slack wanneer je site offline gaat. Hetrix Tools biedt vergelijkbare functionaliteit met extra features zoals blacklist monitoring. StatusCake combineert uptime monitoring met paginasnelheidstests. Begin met een gratis tool en upgrade naar een betaalde oplossing wanneer je meer geavanceerde functies nodig hebt.
Interne monitoring opzetten
Naast externe uptime monitoring is het waardevol om ook interne servermetrics te monitoren. Controleer CPU-gebruik, geheugenverbruik, schijfruimte en netwerkverkeer. Hoog CPU-gebruik of vol rakende schijfruimte zijn vroege waarschuwingssignalen voor toekomstige downtime. Tools zoals Netdata of Munin bieden gratis monitoring dashboards die je direct inzicht geven in de gezondheid van je server.
Vergelijking monitoringtools
| Tool | Gratis plan | Check interval | Notificaties | Extra functies |
|---|---|---|---|---|
| UptimeRobot | 50 monitors | 5 minuten | E-mail, SMS, Slack | Statuspagina |
| StatusCake | 10 monitors | 5 minuten | E-mail, webhook | Snelheidstest |
| Hetrix Tools | 15 monitors | 1 minuut | E-mail, Telegram | Blacklist monitoring |
| Pingdom | Geen | 1 minuut | Alle kanalen | RUM, transacties |
Uptime: Downtime Voorkomen en Beperken
Het verbeteren van je uptime vereist een proactieve aanpak. Door de juiste maatregelen te nemen, minimaliseer je het risico op onverwachte downtime.
Redundantie inbouwen
Redundantie is de sleutel tot hoge uptime. Gebruik een CDN om je content te distribueren over meerdere servers wereldwijd, zodat je website bereikbaar blijft zelfs als je primaire server uitvalt. Configureer automatische failover voor kritieke diensten. Maak regelmatige backups die je snel kunt herstellen op een alternatieve server. Hoe meer redundantie je inbouwt, hoe hoger je uptime zal zijn.
Onderhoud plannen zonder downtime
Gepland onderhoud hoeft geen downtime te veroorzaken als je het slim aanpakt. Voer updates uit tijdens daluren wanneer het minste verkeer op je site is. Gebruik een staging-omgeving om updates te testen voordat je ze op productie uitrolt. Communiceer gepland onderhoud vooraf aan je gebruikers via een statuspagina. Houd een rollback-plan klaar voor het geval een update problemen veroorzaakt die onmiddellijke actie vereisen.
Lees meer over het online houden van je website in ons artikel over website offline oorzaken en oplossingen.
Uptime: Veelgestelde Vragen en Berekeningen
Bij het evalueren van uptime garanties en het monitoren van je websitebeschikbaarheid komen veel dezelfde vragen naar voren.
Wat is het verschil tussen 99% en 99.9% uptime?
Het verschil lijkt klein maar is significant. Een uptime van 99% staat 87,6 uur downtime per jaar toe, dat is meer dan drie en een halve dag. Een uptime van 99.9% beperkt de downtime tot 8,76 uur per jaar. Bij 99.99% uptime mag de downtime maximaal 52 minuten per jaar bedragen. Voor bedrijfskritieke websites en webshops is minimaal 99.9% uptime een vereiste om omzetverlies door downtime te minimaliseren.
Veelgestelde vragen over uptime
- Telt gepland onderhoud mee voor de uptime? Dit verschilt per provider. Sommige providers excluderen gepland onderhoud uit de uptime-berekening, terwijl anderen dit wel meerekenen. Controleer de kleine lettertjes van de SLA.
- Wat gebeurt er als de uptime-garantie niet wordt gehaald? De meeste providers bieden een compensatie in de vorm van servicekredieten. Dit is doorgaans een percentage van je maandelijkse kosten, niet een vergoeding voor gemiste inkomsten.
- Hoe bereken ik mijn eigen uptime? Deel het totale aantal minuten dat je website online was door het totale aantal minuten in de meetperiode en vermenigvuldig met 100.
- Is 100% uptime mogelijk? In de praktijk is 100% uptime niet realistisch. Zelfs de grootste cloudproviders ervaren incidentele storingen. Streef naar 99.95% of hoger en implementeer redundantie om de impact van downtime te minimaliseren.
Uptime-garantie per hostingtype
| Hostingtype | Typische uptime | Maximale jaarlijkse downtime |
|---|---|---|
| Shared hosting | 99-99.9% | 8.7-87.6 uur |
| VPS hosting | 99.9-99.95% | 4.4-8.7 uur |
| Dedicated server | 99.95-99.99% | 0.9-4.4 uur |
| Cloud hosting | 99.99%+ | Minder dan 52 minuten |
Uptime: Samenvatting en Essentiële Actiepunten
Een hoge uptime is essentieel voor het succes van elke website. Hier vatten we de belangrijkste actiepunten samen voor maximale beschikbaarheid.
Vijf actiepunten voor betere uptime
Actiepunt een: stel externe monitoring in die je website elke vijf minuten controleert en je direct waarschuwt bij downtime. Actiepunt twee: kies een hostingprovider met een uptime-garantie van minimaal 99,9 procent en een transparante SLA. Actiepunt drie: implementeer een CDN dat je content distribueert en als buffer dient bij serverproblemen. Actiepunt vier: maak dagelijkse automatische backups die je snel kunt herstellen op een alternatieve server. Actiepunt vijf: houd alle software up-to-date om kwetsbaarheden te voorkomen die tot downtime kunnen leiden.
De kosten van downtime begrijpen
Downtime heeft directe en indirecte kosten die je niet mag onderschatten. Directe kosten omvatten gemiste verkopen, gemiste leads en gemiste advertentie-inkomsten. Indirecte kosten zijn moeilijker te meten maar minstens zo significant: reputatieschade, verlies van klantvertrouwen en een negatief effect op je zoekmachineposities. Voor een webshop met een omzet van duizend euro per dag kost een uur downtime gemiddeld 42 euro aan directe omzet. De indirecte kosten door verloren klantvertrouwen zijn vaak een veelvoud daarvan. Investeer in uptime-maatregelen proportioneel aan wat downtime je kost.
Uptime: Impact op Bedrijfsresultaten
De uptime van je hosting heeft een directe en meetbare impact op je bedrijfsresultaten. Elke minuut downtime betekent gemiste kansen: potentiele klanten die je website niet kunnen bereiken, bestaande klanten die hun vertrouwen verliezen en zoekmachines die je website lager rangschikken. Bereken de kosten van downtime door je gemiddelde omzet per uur te delen door het percentage verloren verkeer tijdens een storing. Voor veel online bedrijven zijn de kosten van downtime aanzienlijk hoger dan het prijsverschil tussen een goedkoop en een premium hostingpakket met betere uptime-garanties.
Uptime maximaliseren: best practices
Om de uptime van je website te maximaliseren implementeer je een reeks best practices. Gebruik een content delivery network om de belasting op je hoofdserver te verlagen en de beschikbaarheid te vergroten. Stel automatische failover in die verkeer omleidt wanneer je primaire server onbereikbaar is. Voer onderhoud uit tijdens daluren en communiceer gepland onderhoud vooraf naar je gebruikers. Investeer in monitoring die elke minuut controleert of je website bereikbaar is en je direct waarschuwt bij problemen.
Bekijk ons webhosting aanbod bij Theory7 voor betrouwbare en snelle hosting.
