FTP verbinding maken met FileZilla: handleiding
Wil je een FTP verbinding maken om bestanden te uploaden naar je webserver? FileZilla is het populairste gratis FTP-programma en werkt op Windows, Mac en Linux. In dit uitgebreide artikel leggen we stap voor stap uit hoe je een FTP verbinding maakt met FileZilla, hoe je veelvoorkomende problemen oplost en welke beveiligingsinstellingen je moet gebruiken.
Wat is FTP en waarom heb je het nodig?
FTP staat voor File Transfer Protocol. Het is een methode om bestanden te verplaatsen tussen je computer en een webserver. Je hebt FTP nodig voor verschillende taken:
- Websitebestanden uploaden – HTML, CSS, JavaScript, PHP en mediabestanden naar je server verplaatsen
- Back-ups maken – Bestanden van je server downloaden als back-up
- Bestanden bewerken – Configuratiebestanden aanpassen zoals .htaccess of wp-config.php
- CMS installeren – WordPress, Joomla of andere systemen handmatig installeren
- Grote bestanden verplaatsen – Bestanden die te groot zijn voor het hostingpaneel uploaden
FTP, FTPS en SFTP: het verschil
Er zijn drie protocollen voor bestandsoverdracht. Het is belangrijk om het verschil te kennen:
| Protocol | Versleuteling | Poort | Veiligheid |
|---|---|---|---|
| FTP | Geen | 21 | Onveilig: wachtwoorden worden als platte tekst verstuurd |
| FTPS (FTP over SSL) | SSL/TLS | 21 of 990 | Veilig: versleutelde verbinding |
| SFTP (SSH FTP) | SSH | 22 | Zeer veilig: volledige SSH-versleuteling |
Aanbeveling: Gebruik altijd SFTP of FTPS als je hostingprovider dit ondersteunt. Gewoon FTP verstuurt je wachtwoord onversleuteld over het internet, waardoor het kan worden onderschept.
FileZilla downloaden en installeren
- Ga naar de officiele website: filezilla-project.org
- Download de FileZilla Client (niet de Server-versie)
- Let op: kies bij de installatie voor de standaard versie zonder gebundelde software
- Volg de installatie-instructies voor je besturingssysteem
FTP-gegevens opzoeken bij je hostingprovider
Om een FTP verbinding te maken heb je de volgende gegevens nodig van je hostingprovider:
| Gegeven | Voorbeeld | Waar te vinden |
|---|---|---|
| Host/Server | ftp.jouwdomein.nl of het server IP-adres | Hostingpaneel (DirectAdmin/cPanel) |
| Gebruikersnaam | jouwgebruikersnaam | Hostingpaneel of welkomstmail |
| Wachtwoord | Je FTP-wachtwoord | Hostingpaneel |
| Poort | 21 (FTP/FTPS) of 22 (SFTP) | Provider documentatie |
Bij Theory7 vind je deze gegevens in DirectAdmin onder FTP Management. Je kunt daar ook extra FTP-accounts aanmaken met beperkte toegang tot specifieke mappen.
FTP verbinding maken met FileZilla: stap voor stap
Methode 1: Snelverbinding (Quickconnect)
De snelste manier om een FTP verbinding te maken:
- Open FileZilla
- Vul bovenaan de werkbalk in:
- Host: je servernaam of IP-adres (voor SFTP: sftp://jouwserver.nl)
- Gebruikersnaam: je FTP-gebruikersnaam
- Wachtwoord: je FTP-wachtwoord
- Poort: 21 voor FTP, 22 voor SFTP
- Klik op Snelverbinding
Methode 2: Sitebeheer (aanbevolen)
Voor een veiligere en herbruikbare verbinding gebruik je de Sitebeheer:
- Open FileZilla en ga naar Bestand → Sitebeheer (of druk Ctrl+S)
- Klik op Nieuwe site
- Geef de site een herkenbare naam (bijv. "Mijn Website")
- Vul de volgende instellingen in:
| Instelling | Waarde |
|---|---|
| Protocol | SFTP - SSH File Transfer Protocol (aanbevolen) |
| Host | je servernaam of IP-adres |
| Poort | 22 (voor SFTP) of 21 (voor FTP) |
| Inlogtype | Normaal |
| Gebruikersnaam | je FTP-gebruikersnaam |
| Wachtwoord | je FTP-wachtwoord |
- Klik op Verbinden
De FileZilla interface begrijpen
Na het verbinden zie je vier panelen in FileZilla:
- Linksboven – Je lokale bestanden op je computer (mappenstructuur)
- Linksonder – De inhoud van de geselecteerde lokale map
- Rechtsboven – De mappen op je webserver (remote mappenstructuur)
- Rechtsonder – De inhoud van de geselecteerde servermap
Onderaan het scherm zie je het berichtenlog met statusupdates en een wachtrij met lopende overdrachten.
Bestanden uploaden
Om bestanden te uploaden, navigeer links naar de map op je computer met de bestanden en rechts naar de doelmap op de server. Sleep de bestanden van links naar rechts, of klik rechts op een bestand en kies "Uploaden".
Bestanden downloaden
Het downloaden werkt omgekeerd: navigeer rechts naar de bestanden op de server en sleep ze naar links, of klik rechts en kies "Downloaden".
FTP verbinding maken: veelvoorkomende problemen oplossen
Probleem 1: "Verbinding geweigerd" of "Kan geen verbinding maken"
- Controleer of de hostname en poort correct zijn
- Gebruik je SFTP? Controleer of poort 22 open is. Probeer anders poort 21 met FTPS
- Controleer of je IP-adres niet is geblokkeerd door de firewall van de server
- Sommige netwerken (bedrijven, hotels) blokkeren FTP-poorten. Probeer een andere internetverbinding
Probleem 2: "Authenticatie mislukt" of "530 Login incorrect"
- Controleer je gebruikersnaam en wachtwoord op typefouten
- Let op hoofdlettergevoeligheid bij het wachtwoord
- Probeer je wachtwoord opnieuw in te stellen via je hostingpaneel
- Controleer of je het juiste FTP-account gebruikt en niet je paneel-logingegevens
Probleem 3: "Directoryvermelding mislukt" of mappenlijst laadt niet
- Schakel Passieve modus in: ga naar Bestand → Sitebeheer → Overdrachtsinstellingen → Passief
- Sommige firewalls blokkeren de dataverbinding van actieve FTP. Passieve modus lost dit meestal op
- Als passieve modus niet werkt, probeer actieve modus
Probleem 4: "SSL-certificaat onbekend" waarschuwing
- Bij FTPS kan FileZilla een waarschuwing tonen over het SSL-certificaat
- Als je zeker weet dat je verbindt met de juiste server, kun je het certificaat accepteren en "Altijd dit certificaat vertrouwen" aanvinken
- Als je twijfelt, neem contact op met je hostingprovider om het certificaat te verifieren
Probleem 5: Time-out bij grote bestanden
- Ga naar Bewerken → Instellingen → Verbinding en verhoog de time-out waarde
- Bij zeer grote bestanden kan de verbinding instabiel zijn; overweeg het bestand in delen te uploaden of comprimeren
Beveiligingstips voor FTP
FTP-toegang tot je server is een gevoelig punt. Bescherm je verbinding met deze maatregelen:
- Gebruik SFTP of FTPS in plaats van onversleuteld FTP. Dit voorkomt dat je wachtwoord wordt onderschept
- Gebruik sterke wachtwoorden met minimaal 16 tekens, letters, cijfers en speciale tekens
- Beperk FTP-toegang tot specifieke IP-adressen als je hostingprovider dit ondersteunt
- Maak aparte FTP-accounts per gebruiker of per project met beperkte maptoegang
- Schakel FTP uit als je het niet gebruikt zodat er geen open ingang is naar je server
- Sla wachtwoorden niet op in FileZilla als je een gedeelde computer gebruikt
Alternatieven voor FileZilla
FileZilla is niet het enige FTP-programma. Hier zijn enkele alternatieven:
| Programma | Platform | Prijs | Bijzonderheden |
|---|---|---|---|
| WinSCP | Windows | Gratis | Uitstekende SFTP-ondersteuning, Nederlands |
| Cyberduck | Windows, Mac | Gratis | Ondersteunt ook cloud-opslag |
| Transmit | Mac | Betaald | Premium Mac-app met uitstekende interface |
| Hostingpaneel | Browser | Inbegrepen | File Manager in DirectAdmin of cPanel |
Een FTP verbinding maken met FileZilla is essentieel voor iedereen die een website beheert. Met de stappen in dit artikel kun je snel en veilig verbinding maken met je webserver. Gebruik altijd SFTP of FTPS voor een versleutelde verbinding, bewaar je instellingen in de Sitebeheer voor eenvoudige herverbinding, en volg de beveiligingstips om je server te beschermen.
Op zoek naar betrouwbare webhosting met FTP, SFTP en een overzichtelijk hostingpaneel? Bij Theory7 krijg je DirectAdmin met ingebouwde File Manager en ondersteuning voor veilige bestandsoverdracht. Zo heb je altijd toegang tot je websitebestanden, of je nu FileZilla of de browser gebruikt.
FTP verbinding maken: geavanceerde FileZilla tips
Als je de basis onder de knie hebt, zijn hier geavanceerde tips om efficienter te werken met FileZilla.
Bestandsfilters instellen
Met bestandsfilters kun je bepaalde bestanden verbergen in de weergave. Ga naar Weergave en Bestandsfilters om regels in te stellen. Je kunt bijvoorbeeld tijdelijke bestanden, back-ups of verborgen bestanden uitsluiten zodat je alleen de relevante bestanden ziet. Dit maakt het overzichtelijker als je werkt met grote projecten.
Bestandsvergelijking gebruiken
FileZilla biedt een handige bestandsvergelijkingsfunctie waarmee je snel kunt zien welke bestanden op je computer anders zijn dan op de server. Ga naar Weergave en Bestandsvergelijking. Bestanden die alleen lokaal bestaan worden groen gemarkeerd, bestanden die alleen op de server staan worden rood gemarkeerd, en gewijzigde bestanden worden geel gemarkeerd.
Snelheidslimieten instellen
Als FTP-overdrachten je internetverbinding vertragen, kun je snelheidslimieten instellen. Ga naar Bewerken, Instellingen en Overdrachten. Hier kun je een maximale upload en downloadsnelheid instellen. Dit is vooral handig als je grote bestanden uploadt en tegelijkertijd het internet wilt blijven gebruiken voor andere taken.
Gelijktijdige overdrachten configureren
Standaard opent FileZilla twee gelijktijdige verbindingen voor overdrachten. Je kunt dit verhogen naar maximaal tien via Bewerken, Instellingen en Overdrachten. Meer gelijktijdige overdrachten versnellen het uploaden van veel kleine bestanden, maar pas op dat je de limiet van je server niet overschrijdt.
FTP verbinding maken voor specifieke taken
WordPress handmatig installeren via FTP
Hoewel de meeste hostingproviders een automatisch installatiescript aanbieden, kun je WordPress ook handmatig installeren via FTP:
- Download WordPress van nl.wordpress.org
- Pak het ZIP-bestand uit op je computer
- Maak een FTP-verbinding met je server
- Navigeer naar de juiste map op de server, meestal public_html of domains/jouwdomein.nl/public_html
- Upload alle WordPress-bestanden naar deze map
- Open je domeinnaam in de browser en volg de installatie-wizard
Bestanden bewerken via FTP
FileZilla biedt de mogelijkheid om bestanden direct te bewerken op de server. Klik rechts op een bestand en kies Bekijken/Bewerken. Het bestand wordt geopend in je standaard teksteditor. Na het opslaan uploadt FileZilla het bestand automatisch terug naar de server. Dit is handig voor snelle aanpassingen aan configuratiebestanden zonder ze eerst te downloaden.
Bestandspermissies instellen via FTP
Bestandspermissies bepalen wie bestanden kan lezen, schrijven en uitvoeren op de server. In FileZilla kun je permissies instellen door rechts te klikken op een bestand of map en Bestandsrechten te kiezen. Veelgebruikte instellingen zijn 644 voor bestanden (eigenaar leest en schrijft, anderen lezen alleen) en 755 voor mappen (eigenaar volledige toegang, anderen lezen en uitvoeren).
Wanneer gebruik je FTP niet meer?
Hoewel FTP nog steeds nuttig is, zijn er situaties waarin andere methoden beter geschikt zijn:
- Git deployment is geschikter voor professionele webontwikkeling. In plaats van bestanden handmatig te uploaden, push je je code naar een repository en laat je de server automatisch de nieuwste versie ophalen.
- SSH-toegang biedt meer mogelijkheden dan FTP. Met SSH kun je niet alleen bestanden beheren maar ook commando's uitvoeren op de server, processen beheren en logbestanden bekijken.
- Control panel bestandsbeheer zoals de File Manager in DirectAdmin is handig voor kleine aanpassingen zonder dat je een apart programma nodig hebt.
Voor de meeste websitebeheerders die geen ontwikkelaar zijn, blijft een FTP verbinding maken met FileZilla echter de meest toegankelijke en betrouwbare manier om bestanden te beheren op hun webserver.
FTP verbinding maken: veelvoorkomende fouten en oplossingen
Bij het opzetten van een FTP verbinding lopen veel gebruikers tegen dezelfde problemen aan. Hieronder bespreken we de meest voorkomende fouten en hoe je ze oplost, zodat je snel weer aan de slag kunt.
Fout: "Connection timed out"
Deze foutmelding betekent dat FileZilla geen verbinding kan maken met de server. De meest voorkomende oorzaken zijn:
- Verkeerd poortnummer - Standaard FTP gebruikt poort 21, SFTP gebruikt poort 22. Controleer welk protocol je hostingprovider ondersteunt.
- Firewall blokkeert de verbinding - Zowel je lokale firewall als de serverfirewall kan FTP-verkeer blokkeren. Voeg een uitzondering toe voor FileZilla in je firewall-instellingen.
- IP-blokkering - Na te veel mislukte inlogpogingen kan je IP-adres geblokkeerd worden. Neem contact op met je hostingprovider om je IP te deblokkeren.
- Server niet bereikbaar - Controleer of de server online is door de website in je browser te openen.
Fout: "530 Login incorrect"
Deze foutmelding wijst op verkeerde inloggegevens. Controleer het volgende:
- Gebruikersnaam is hoofdlettergevoelig bij de meeste servers
- Kopieer het wachtwoord direct uit je hosting-controlepaneel om typefouten te voorkomen
- Sommige hostingproviders gebruiken je volledige e-mailadres als FTP-gebruikersnaam
- Controleer of het FTP-account actief is in je hostingpaneel
Geavanceerde FTP-instellingen in FileZilla
Naast de basisverbinding biedt FileZilla diverse geavanceerde opties waarmee je de FTP verbinding kunt optimaliseren en beveiligen.
Site Manager configureren
In plaats van elke keer je gegevens handmatig in te voeren, kun je de Site Manager gebruiken om serverprofielen op te slaan. Ga naar Bestand > Site Manager en klik op "Nieuwe site". Vul hier je servergegevens in en kies het juiste protocol. Je kunt meerdere sites opslaan voor verschillende projecten of klanten.
Passieve vs. actieve modus
FTP kent twee modi voor dataoverdracht:
| Instelling | Actieve modus | Passieve modus |
|---|---|---|
| Verbindingsrichting | Server verbindt naar client | Client verbindt naar server |
| Firewallvriendelijk | Nee - vereist open poorten op client | Ja - werkt achter NAT/firewall |
| Aanbevolen voor | Servers in lokaal netwerk | Vrijwel alle situaties |
| Standaard in FileZilla | Nee | Ja |
In de meeste gevallen is de passieve modus de juiste keuze. Je vindt deze instelling onder Bewerken > Instellingen > FTP > Passieve modus.
Bestandsoverdracht optimaliseren
Bij het uploaden van grote websites kun je de overdracht versnellen door het aantal gelijktijdige verbindingen aan te passen. Ga naar Bewerken > Instellingen > Overdrachten en stel het maximum aantal gelijktijdige overdrachten in op 3 tot 5. Meer verbindingen lijkt sneller, maar kan de server overbelasten en juist vertragingen veroorzaken.
Veiligheidsoverwegingen bij FTP verbinding maken
Standaard FTP verstuurt alle gegevens, inclusief wachtwoorden, als platte tekst over het netwerk. Dit vormt een beveiligingsrisico, vooral op openbare netwerken. Daarom is het belangrijk om veiligere alternatieven te overwegen wanneer je een FTP verbinding opzet.
SFTP versus FTPS
Er zijn twee veilige alternatieven voor standaard FTP:
- SFTP (SSH File Transfer Protocol) - Gebruikt SSH-encryptie en draait standaard op poort 22. Dit is de meest gebruikte veilige optie bij moderne hostingproviders.
- FTPS (FTP over SSL/TLS) - Voegt SSL/TLS-encryptie toe aan het standaard FTP-protocol. Gebruikt doorgaans poort 990 voor impliciete TLS of poort 21 voor expliciete TLS.
Bij Theory7 webhosting wordt SFTP standaard ondersteund, zodat je bestanden altijd veilig kunt overdragen. Selecteer in FileZilla het protocol "SFTP - SSH File Transfer Protocol" voor de veiligste verbinding.
SSH-sleutels gebruiken
Voor extra beveiliging kun je SSH-sleutels instellen in plaats van wachtwoorden. Dit werkt als volgt: genereer een sleutelpaar op je computer, upload de publieke sleutel naar de server, en configureer FileZilla om de privesleutel te gebruiken via Bewerken > Instellingen > SFTP. Deze methode is niet alleen veiliger, maar ook handiger omdat je geen wachtwoord meer hoeft in te typen.
Met deze kennis kun je elke FTP verbinding veilig en efficient opzetten, ongeacht het type server of hostingomgeving waarmee je werkt.
FTP verbinding maken voor verschillende hostingomgevingen
Afhankelijk van je hostingomgeving verschilt de manier waarop je een FTP verbinding opzet. Bij shared hosting ontvang je de FTP-gegevens doorgaans via het welkomstbericht of het hostingpaneel. Zoek naar de sectie "FTP-accounts" in cPanel, DirectAdmin of Plesk. Hier kun je ook aanvullende FTP-accounts aanmaken met beperkte toegang tot specifieke mappen, wat handig is als je externe ontwikkelaars toegang wilt geven zonder dat ze bij alle bestanden kunnen.
Bij een VPS of dedicated server moet je zelf de FTP-service configureren. Veel beheerders kiezen voor vsftpd of ProFTPD als FTP-server. Een eenvoudigere optie is om SFTP te gebruiken, dat standaard beschikbaar is via de SSH-service die op vrijwel elke Linux-server draait. Hiervoor hoef je geen extra software te installeren. Zorg ervoor dat je de bestandsrechten correct instelt na het uploaden: mappen op 755 en bestanden op 644 zijn de standaard voor webbestanden.
Voor WordPress-websites kun je overwegen om FTP te vermijden en in plaats daarvan Git deployment te gebruiken. Dit is niet alleen veiliger, maar maakt het ook eenvoudiger om wijzigingen terug te draaien als er iets misgaat. Veel professionele ontwikkelaars hebben FTP volledig vervangen door Git-workflows en SSH-verbindingen voor bestandsbeheer op de server.
FTP verbinding maken: alternatieven en moderne workflows
Hoewel FTP verbinding maken nog steeds relevant is, zijn er modernere alternatieven die in veel situaties handiger en veiliger zijn. WebDAV biedt de mogelijkheid om bestanden te beheren via een webbrowser of bestandsbeheerder, zonder aparte software. Veel hostingpanelen ondersteunen een ingebouwde File Manager waarmee je bestanden kunt uploaden, bewerken en organiseren direct vanuit je browser. Dit is bijzonder praktisch voor snelle wijzigingen aan configuratiebestanden of het uploaden van enkele bestanden.
SSH en SCP zijn de voorkeursmethoden voor systeembeheerders. Met SCP kun je bestanden kopieren naar en van de server via de commandoregel, volledig versleuteld via het SSH-protocol. Rsync gaat nog een stap verder door alleen de gewijzigde delen van bestanden over te sturen, wat aanzienlijk sneller is bij het synchroniseren van grote mappen. Voor teams die samenwerken aan webprojecten is een versiebeheersysteem zoals Git in combinatie met geautomatiseerde deployment de professionele standaard. Elk van deze methoden heeft zijn eigen plaats in een moderne workflow, maar de kennis van een FTP verbinding blijft waardevol als universele terugvalmethode wanneer andere opties niet beschikbaar zijn.
